Cervantes Institute - Spain in the World of Ivo Andrić

Ivo Andrić (1892–1975) — istaknuti jugoslovenski romanopisac, pripovedač i diplomata - jedini je jugoslovenski dobitnik Nobelove nagrade za književnost. Andrić je imao značajnu diplomatsku karijeru koja je obuhvatala službu u više evropskih gradova, među kojima je bio i Madrid. U Španiji je našao temu koja će ga trajno obeležiti: spoj stvarnog i zamišljenog, svakodnevice i mita. Izložba „Španija u svetu Ive Andrića“ vodi posetioce kroz Andrićeve madridske beležnice, putopisne zapise i književne odjeke, pokazujući kako se iz „terra incognita“ rađa intimna mapa jedne zemlje i njene kulture.

Izložbu čine tri velike teme: prva prati njegove kratke madridske zapise (1928–1929) i španski ritam svakodnevice. Iz tih skica nastaje putopis „Španska stvarnost i prvi koraci u njoj“, u kome Andrić prepoznaje „špansku stvarnost“ kao neprekidno prevazilaženje onog praktičnog: tačka u kojoj se dotiču java i privid.

Središnju temu izložbe čine Sefardi — španski Jevreji u Bosni — kroz koje je Andrić Španiju otkrivao i pre odlaska na njeno tlo. Posebno mesto zauzima prijateljstvo sa Kalmijem Baruhom, pionirem hispanistike, čije su beogradske i madridske godine otvorile Andriću nova čvorišta između Bosne, Kastilje i sefardskog nasleđa.

Vrhunac postavke čini susret sa Gojom: velika izložba u Pradu 1928. ostavila je na Andrića najdublji trag. Iz nje proizlaze esej „Goya“ (1929) i pripovetka „Razgovor s Gojom“ (1935) — književni dijalog o smislu umetnosti, zlu i ljudskoj izdržljivosti.

Izložba objedinjuje rukopisne beleške, retke štampane priloge, fotografije i svedočanstva, da bi pokazala kako je Španija u Andrićevom svetu više od geografske destinacije: to je most između Balkana i Mediterana, između istorije i pripovedanja, između Gojinih bakropisa i Andrićevih rečenica.

Autorka izložbe je Krinka Vidaković Petrov, hispanistkinja i istaknuti proučavalac sefardske kulture na jugoslovenskom i balkanskom prostoru, autorka brojnih studija i antologija. Nekadašnja ambasadorka SR Jugoslavije u Izraelu (2001 - 2006.), trenutno je direktorka Memorijalnog centra "Staro Sajmište".